Community event Werkagenda Circulair Bouwen

• Jeroen Vrijders (program lead circular economy Buildwise) 

• Werner Annaert (administrateur-generaal OVAM) 

• Marie De Laet (procesmanager innovatie & duurzaamheid Groep Van Roey) 

• Jona Van Steenkiste (ir. architect en duurzaamheidsadviseur Bureau Bouwtechniek) 

• Bert Oris (afdelingshoofd bestuur en beleid gemeente Zoersel)

Moderator: Prof. dr. Mieke Vandenbroucke UHasselt

Hoe brengen we de materiaalsamenstelling van ons patrimonium in kaart en zetten we verdere stappen naar hergebruik en hoogwaardige recyclage? 

Evi Rossi van de OVAM leidt de sessie en licht het doel van het werken met een bouwwerkpaspoort toe.  Linde Maes (Buildwise) sluit hierop aan met een bijdrage rond ervaringen en inzichten bij de opmaak van een paspoort voor het Buildwise-hoofdkantoor en rond het normvoorbereidend werk dat binnen België-Europa gaande is hierrond. Steven Claes van VITO toont hoe de materiaalsamenstelling op het niveau van een wijk kan bepaald worden.  

Daarna gaan we verder met de praktijk van hergebruik en hoogwaardige recyclage van bouwmaterialen. Ayke Voorjans (UHasselt) bespreekt de juridische randvoorwaarden voor het gebruik van sloopmaterialen. Philippe Morel (Democo) deelt ervaringen uit het project Stadsatelier over het finetunen van een visie op circulariteit tussen verschillende actoren in het bouwproces.  

Welke beleidsmaatregelen en financieringsvormen ondersteunen circulair bouwen? 

We beginnen met een bijdrage rond het initiatief ‘Verduurzamen Bouwproces’ van het Departement Omgeving, waarin Ellen Velkeneers toelicht waarom een actorperspectief en procesbenadering cruciaal zijn bij het uitwerken van beleidsinstrumenten voor een duurzamer en meer circulair (ver)bouwproces. Veerle De Meulenaer deelt inzichten over hoe Wonen in Vlaanderen circulair bouwen bevordert binnen de sociale huisvestingssector (met bijzondere aandacht voor het raamcontract modulair bouwen en de open oproep voor innovatieve projecten). Helena Bieseman presenteert een verkennend onderzoek van het Departement Omgeving naar de ruimtelijke vraag van circulaire activiteiten, met een focus op de bouwsector. Daarna wordt er, door Wouter Van Besien van VDK Bank, getuigd over hoe gerichte financieringsvormen circulaire bouwprojecten kunnen ondersteunen en versnellen. Tot slot vertelt Liesbeth Plingers over de keuze van AZ Herentals voor een circulaire, demontabele ziekenhuisvleugel en hoe daarvoor werd gewerkt met een innovatieve aanbesteding, inclusief restwaarde-berekening.

Hoe meten we milieu-impact en vertalen we dit naar ontwerpkeuzes? 

Deze sessie start met een inleiding door Lore Ameel (OVAM), waarin onder meer de gids ‘Hoe maak ik mijn gebouw toekomstgericht?’ wordt toegelicht als leidraad voor ontwerpers en bouwprofessionals. Jan Roekens van Buildwise geeft een overzicht van circulaire bouwcases waar Life Cycle Costing (LCC) werd toegepast, met concrete resultaten afgewisseld met interactieve momenten om samen de haalbaarheid en toepassingsmogelijkheden in de Belgische bouwsector te verkennen.  Onderzoekers van UGent en Buildwise (Marijke Steeman / Kaat De Ploey) vertellen ons meer over het COOCK-project Milieu-Impact als Motor voor duurzame Innovatie bij Bouwbedrijven (MI²B). Ook de stem van de bouwmaterialenproducenten komt aan bod: Armelle Windels van Wienerberger getuigt over circulair ontwerp vanuit de producentenzijde. Tot slot illustreert architect Stijn Van den Broecke (EA+) hoe circulaire principes concreet vorm krijgen in hun projecten.

Hoe versterken samenwerking en kennisdeling circulair bouwen in de praktijk? 

Waldo Galle (VUB) en en Joris Vandenhaute (Labland) delen ervaringen uit het Living Lab Brug, waar verschillende aanpakken voor het versnellen en uitdiepen van kennisuitwisseling werden getest in een reële context. Sofie Torfs (Kamp C) licht toe hoe Kamp C voor de renovatie van haar informatiecentrum kiest voor een innovatieve samenwerkingsvorm: het bouwteammodel. Hierbij werken de opdrachtgever, de ontwerper en de aannemer al van bij de start intensief samen. Chris Leinders (Hogeschool PXL) gaat dieper in op de opportuniteiten en uitdagingen bij de inzet van maatwerkbedrijven in bouwelementendatabanken. Arianne Acke (OVAM) illustreert de nieuwe webtool om ontwerpers, aannemers, opdrachtgevers en beleidsmakers de weg te wijzen naar instrumenten die hen ondersteunen bij het toepassen van circulaire principes.