Hoe zorg je ervoor dat gebruikers respectvol omgaan met gedeelde en gehuurde materialen? Dat is de hamvraag in het onderzoek van de Deelfabriek in Kortrijk en Geriefbib De Dijk in Brugge. Door de klantreis in kaart te brengen, willen ze zorgvuldiger gebruik stimuleren en zo de levensduur van materialen verlengen en de kosten van het deelinitiatief verlagen.
Hoge kosten en korte levensduur
Uit onderzoek en uit de praktijk blijkt dat mensen minder zorgzaam omgaan met materialen en producten als die niet van henzelf zijn. En dat is een van de grote uitdagingen van de deeleconomie. Want hoe meer schade er is, hoe hoger de reparatiekosten en hoe korter de levensduur van gedeelde producten. Vrijwilligers raken ook ontmoedigd door de herhaaldelijke schade. Zo krijgen deelinitiatieven het alsmaar lastiger.
In het hoofd van de gebruiker
De Deelfabriek Kortrijk en Geriefbib De Dijk kruipen in het hoofd van de gebruiker. Waarom dragen we doorgaans minder zorg voor spullen die we delen of lenen? En hoe buigen we dat gedrag om? Ze volgen de producten in de hele customer journey en testen gedragsinterventies zoals positieve aanmoedigingen, stickers en herinneringen.
Dat de 2 deelsystemen zo verschillend zijn, maakt het onderzoek extra interessant:
- Deelfabriek Kortrijk is een ontmoetingsplaats waar je tweedehandsspullen deelt, ruilt en herstelt.
- Dankzij Geriefbib De Dijk kun je huis-, tuin- en keukenmachines – van wafelijzers tot haagscharen – ontlenen via de bibliotheek van Brugge.
Allebei richten ze zich vooral naar de kwetsbaarste gezinnen voor wie de materialen anders niet betaalbaar zijn.
Gedragsinzichten
Uit het onderzoek willen de deelinitiatieven inzichten halen rond:
- Gedrag: hoe en wanneer wijs je gebruikers op hun verantwoordelijkheid? Welke signalen werken?
- Procesinrichting: kun je controlemechanismen inbouwen zonder de organisatie te veel te belasten?
- Productontwikkeling: hoe ontwerpen producenten producten die zorgzaam gebruik stimuleren en slijtage beperken?