7 op de 10 Belgen drinken elke dag minstens 1 kopje koffie. In en rond de regio Mechelen alleen al verdwijnt er jaarlijks zo meer dan 500 ton koffiegruis in de vuilnisbak. En zo laten we een bruikbare grondstof zomaar door onze handen glijden. Coflab, een initiatief van Citamine in Mechelen, gebruikt het daarom sinds 2022 om oesterzwammen te kweken.
Koffiegruis is een natuurlijke grondstof. Meng je het met stro en paddenstoelenbroed, dan krijg je de ideale mix om oesterzwammen te laten groeien. Zo krijg je na een paar dagen al ‘mycelium’, een netwerk van schimmeldraden waaruit oesterzwammen ontstaan. Zet je dat mycelium in een onverwarmde kweekruimte, dan komen na 4 à 5 weken de eerste zwammen piepen.
Het meeste koffiegruis verzamelt Coflab in samenwerking met Stad Mechelen en de lokale horeca. Met 1 ton koffiegruis – dat zijn zo’n 45000 koffiekopjes – kan de organisatie ongeveer 300 kilogram oesterzwammen kweken. Op topsnelheid loopt die hoeveelheid zelfs op tot 570 kilogram die de organisatie lokaal, in een verpakkingsvrije winkel, via horeca in de buurt en in samenwerking met bioboeren verkoopt.
Wat de organisatie niet verkoopt, komt terecht bij een lokale CSA-boerderij (Community Supported Agriculture), waar lokale boeren de champost als bodemverbeteraar gebruiken. En zo sluit Coflab de cirkel. Al was het soms koffiedik kijken om tot op dat punt te komen. Zo switchte de organisatie na een infectie noodgedwongen van kweekemmers naar kweekzakken. Dat maakt het productieproces transparanter.
Om ook anderen de kneepjes van het vak te leren, organiseert Coflab workshops rond oesterzwammen kweken. Wist je trouwens dat je koffiedrab ook kunt gebruiken in de moestuin of om planten te bemesten? Omdat het vol stikstof, kalium en fosfor zit, is koffiegruis een geschikte meststof voor alles wat in een zure grond groeit. Denk bijvoorbeeld aan asperges, courgettes, hortensia’s en lavendel.