Speeltoestellen met een circulaire toets

De gemeente Bierbeek heeft recent twee speelterreinen grondig vernieuwd. Kelly van Hecke, aankoopverantwoordelijke, en Kelly Vermeulen, medewerker vrije tijd, geven een inkijk in het aankoopproces, de duurzame keuzes en de betrokkenheid van buurtbewoners. Een inspirerend voorbeeld van hoe circulair denken en participatie hand in hand kunnen gaan.

Waarom was de vernieuwing van de speelterreinen nodig?

“De speeltoestellen op Eikenhof en Strijdelle waren sterk verouderd en de domeinen hadden dringend nood aan opfrissing. Sommige toestellen konden zelfs niet meer gekeurd worden. Bovendien is het de wens van de gemeente om jaarlijks minstens één speelterrein aan te pakken. Dit jaar zijn het er twee geworden.”

Welke duurzame en circulaire principes zijn toegepast?

“We hebben sterk ingezet op duurzaamheid en circulariteit. Zo kozen we voor Robinia-hout, het meest duurzame hout ter wereld, met een levensduur van 25 jaar. Het is bestand tegen extreme weersomstandigheden, hoeft niet chemisch behandeld te worden en vereist weinig onderhoud. Ook andere circulaire elementen zijn geïntegreerd:

• FSC-gecertificeerd hout uit duurzaam beheerde EU-bossen.
• Zwevende verbindingen binnen constructies voorkomen hout-op-hout contact en verlengen de levensduur.
• Gerecycleerde materialen en koolstofarm geëxtrudeerd aluminium.
• Einde-leven hergebruik: toestellen kunnen teruggegeven worden aan de leverancier voor hergebruik van onderdelen.
• Hergebruik: elementen in het terrein die nog voldoende kwaliteitsvol waren, werden geïntegreerd in het nieuwe aanlegplan: een zitbank, een voetbalgoal, maar ook de aanwezige houtschilfers voor valdemping”

Hoe werden de marktverkenning en de opmaak van het bestek aangepakt?

“Bij het opstellen van het bestek kozen we bewust voor een toegankelijke aanpak, met duidelijke maar haalbare criteria zoals het gebruik van duurzame materialen, het FSC-label en enkele essentiële kwaliteitseisen. Door deze insteek wisten we aanbieders aan te trekken die duurzaamheid al diep in hun bedrijfsvoering verankerd hebben – niet alleen in hun producten, maar ook in hun processen en infrastructuur.”

Wat zijn de voordelen van deze aanpak?

Op milieuvlak springen vooral de toekomstbestendigheid en lange levensduur van de nieuwe speeltoestellen eruit. Dankzij het robuuste Robinia-hout zijn ze bestand tegen extreme weersomstandigheden en vergen ze nauwelijks onderhoud of vervanging. Bovendien draagt deze keuze bij aan een veilige speelomgeving: het hout splintert niet en is vandalismebestendig. Voor buurtbewoners wordt er een leuke ontmoetingsplek gecreëerd.

Tot slot biedt deze aanpak ook financiële voordelen: de toestellen gaan jarenlang mee en vragen weinig onderhoud. Buiten de verplichte driemaandelijkse keuringen en jaarlijkse risicoanalyse, die ook gelden voor minder duurzame alternatieven – zijn er nauwelijks bijkomende kosten. Geen losse vijzen, geen beschadigingen, en bovendien genieten we van een garantietermijn van maar liefst 15 jaar.”

Werden de inwoners van Bierbeek betrokken bij het project?

“Ja, we trachtten hen zoveel mogelijk bij het project te betrekken. Er werd geflyerd, vergaderd (online en live), en de ideeën van buurtbewoners werden meegenomen in het bestek. Na de offertes kregen bewoners opnieuw inspraak. Toch blijft participatie een uitdaging, zeker met jonge kinderen. In de toekomst willen we buurtbewoners laten zetelen in de jury die de ontwerpen beoordeelt om hen op deze manier nog meer te betrekken.

Binnenkort volgt nog een feestelijke opening van de speelterreinen, waarbij de buurtbewoners worden uitgenodigd voor een hapje en een drankje. En natuurlijk mogen de jongere inwoners de nieuwe speeltoestellen voor de eerste keer uittesten!”, vertellen Kelly en Kelly met veel enthousiasme.

Wat zijn de uitdagingen bij circulair aankopen en hoe gaan jullie hiermee om?

“Budget blijft een belangrijke factor. Duurzame keuzes zijn soms duurder, en er is nog wat terughoudendheid bij collega’s. Toch proberen we duurzaamheid in elk bestek mee te nemen: van ongediertebestrijding over kerstverlichting tot de koffie die we aankopen. We werken aan een gemeentelijk aankoopbeleid dat duurzaamheid structureel verankert, zodat het een evidentie wordt.”

Welke tip zou je graag willen meegeven aan mede-publieke aankopers die circulair willen werken?

“Wij hebben 3 tips om mee aan de slag te gaan:

1. Begin klein
2. Betrek je interne stakeholders zo vroeg mogelijk. Zo krijg je onmiddellijk de juiste input mee en creëer je draagvlak.
3. Neem voldoende tijd om de marktbevraging te doen. Dit vergt meer tijd in het begin, maar levert zo’n belangrijke inzichten op waardoor de opmaak van je bestek efficiënter verloopt.”