De zaal was vol met meer dan 200 deelnemers voor het Community Event van de Werkagenda Circulair Bouwen op 5 februari in Gent. Ongeveer één derde van de aanwezigen nam voor het eerst deel. De gemeenschap rondom circulair bouwen blijft groeien, en dit evenement bood een uitstekende gelegenheid om inspiratie op te doen en kennis te delen. Dit alles met de nadruk op concrete stappen om circulair bouwen te versnellen.
Plenaire inzichten
Plenaire inzichten
De plenaire sessie begon met een welkomstwoord van de trekkers van de Werkagenda Circulair Bouwen, Arianne Acke van OVAM en Griet Goossens van Embuild Vlaanderen. Zij gaven een kort overzicht van enkele belangrijke realisaties in 2025 binnen de werkagenda en een doorkijk naar 2026. Een panelgesprek over de actuele trends in beleid en regelgeving, markt en digitale technologie bood zicht op kansen om circulair bouwen te versnellen. Het panel werd gemodereerd door Mieke Vandenbroucke (UHasselt) en bracht diverse perspectieven samen: beleid (Werner Annaert, OVAM), onderzoek (Aline Vergauwen, Buildwise), architectuur (Jona Machiels, Bureau Bouwtechniek), aannemerij (Marie De Laet, Groep Van Roey) en opdrachtgeverschap (Bert Oris, Gemeente Zoersel).
Na het panelgesprek volgden drie keynotes. Elke Meex van de OVAM deelde de voortgang van de doorrekening van de materiaalprestatie van gebouwen in Vlaanderen, zoals vastgelegd in de verplichtingen rond Global Warming Potential in de Europese Energy Performance of Buildings Directive. Joshua Marysse van SBE sprak over het toepassen van circulaire en toekomstgerichte principes in infrastructuurprojecten. Kelly Moerman van Alides liet zien hoe haar organisatie als projectontwikkelaar inzet op circulariteit in hun projecten.
Circulair bouwen verder ontrafeld in 4 parallelle sessies
In de namiddag kozen de deelnemers uit vier parallelle sessies. Deze sessies combineerden telkens twee werkpaden uit de Werkagenda 2025–2026 en boden inspirerende cases, inzichten en ruimte voor debat of co-creatie.
1) Inzicht in materiaalsamenstelling als basis voor hergebruik en hoogwaardige recyclage
1) Inzicht in materiaalsamenstelling als basis voor hergebruik en hoogwaardige recyclage
Centrale vraag: Hoe brengen we de materiaalsamenstelling van ons patrimonium in kaart en zetten we verdere stappen naar hergebruik en hoogwaardige recyclage?
Evi Rossi (OVAM) startte met een inleiding over de nood en het belang van een bouwwerkpaspoort. Linde Maes (Buildwise) sloot hierop aan met een bijdrage rond hun ervaringen bij de opmaak van een paspoort voor het Buildwise-hoofdkantoor en rond het normvoorbereidend werk dat binnen België-Europa hierrond gaande is. Steven Claes (VITO) toonde hoe de materiaalsamenstelling op het niveau van een wijk kan bepaald worden.
Daarna gingen we verder met de praktijk van hergebruik en hoogwaardige recyclage van bouwmaterialen. Ayke Voorjans (UHasselt) besprak de juridische randvoorwaarden voor het gebruik van sloopmaterialen. Philippe Morel (Democo) deelde ervaringen uit het project Stadsatelier over het finetunen van een visie op circulariteit tussen verschillende actoren in het bouwproces.
2) Circulair bouwen mogelijk maken: beleid en financiële innovatie in actie
2) Circulair bouwen mogelijk maken: beleid en financiële innovatie in actie
Centrale vraag: Welke beleidsmaatregelen en financieringsvormen ondersteunen circulair bouwen?
We begonnen met een bijdrage rond de studie ‘Verduurzamen Bouwproces’, waarin Ellen Velkeneers (Departement Omgeving) toelichtte waarom een actorperspectief en procesbenadering cruciaal zijn bij het uitwerken van beleidsinstrumenten voor een duurzamer en meer circulair (ver)bouwproces. Veerle De Meulenaer (Wonen in Vlaanderen) deelde inzichten over hoe zij circulair bouwen bevorderen binnen de sociale huisvestingssector (met bijzondere aandacht voor het raamcontract modulair bouwen en de open oproep voor innovatieve projecten). Helena Bieseman (Departement Omgeving) presenteerde een verkennend onderzoek naar de ruimtelijke vraag van circulaire activiteiten, met een focus op de bouwsector.
Wouter Van Besien (VDK Bank) getuigde hoe gerichte financieringsvormen circulaire bouwprojecten kunnen ondersteunen en versnellen. Tot slot vertelde Liesbeth Plingers (AZ Herentals) over hun keuze voor een circulaire, demontabele ziekenhuisvleugel en hoe een innovatieve aanbesteding, inclusief restwaarde-berekening, daarin een plaats kreeg.
Klik hier voor de presentaties en de links naar de verschillende studies.
3) Hoe circulair ontwerpen vanzelfsprekend wordt
3) Hoe circulair ontwerpen vanzelfsprekend wordt
Centrale vraag: Hoe meten we milieu-impact en vertalen we dit naar ontwerpkeuzes?
Lore Ameel (OVAM) startte de sessie met een overzicht van tools die ontwerpers en bouwprofessionals kunnen inzetten om meer rekening te houden met circulaire principes. Jan Roekens (Buildwise) introduceerde het concept ‘Life Cycle Costing’ en gaf aan hoe dit in circulaire bouwcases kan worden gehanteerd. Onderzoekers Marijke Steeman (UGent) en Kaat De Ploey (Buildwise) vertelden ons meer over het COOCK-project Milieu-Impact als Motor voor duurzame Innovatie bij Bouwbedrijven (MI²B) en gaven inzicht in de gebouwelementen die het meest bijdragen tot de milieu-impact van een gebouw. Ook de stem van de bouwmaterialenproducenten kwam aan bod: Armelle Windels (Wienerberger) getuigde over hoe keramische materialen kunnen bijdragen tot circulair ontwerpen. Tot slot illustreerde architect Stijn Van den Broecke (EA+) hoe circulaire principes concreet vorm krijgen in hun projecten. Hij illustreerde dit aan de hand van de case ‘Baertsoen en Buysse’, een voormalige textielfabriek in Sint-Amandsberg die gerenoveerd werd tot flexibele ateliers.
4) Samen werkt het: bouwen aan kennis en ketens
4) Samen werkt het: bouwen aan kennis en ketens
Centrale vraag: Hoe versterken samenwerking en kennisdeling circulair bouwen in de praktijk?
Waldo Galle (VUB) en en Joris Vandenhaute (Labland) deelden ervaringen uit het VLAIO Living Lab Brug, waar verschillende aanpakken voor het versnellen en uitdiepen van kennisuitwisseling werden getest in een reële context. Sofie Torfs (Kamp C) lichtte toe hoe Kamp C voor de renovatie van haar informatiecentrum kiest voor een innovatieve samenwerkingsvorm: het bouwteammodel. Hierbij werken de opdrachtgever, de ontwerper en de aannemer al van bij de start intensief samen. Chris Leinders (Hogeschool PXL) ging dieper in op de opportuniteiten en uitdagingen bij de inzet van maatwerkbedrijven in bouwelementendatabanken. Arianne Acke (OVAM) illustreerde een nieuwe webtool om ontwerpers, aannemers, opdrachtgevers en beleidsmakers de weg te wijzen naar instrumenten die hen ondersteunen bij het toepassen van circulaire principes.
Klik hier voor de presentaties en de samenvatting van de groepsdiscussies.
Gerelateerde blogberichten
