Duurzaam en circulair aankopen en onderhouden van ICT-apparatuur: een gesprek met Bert Wauters en Jan De Busscher van District09, de digitale partner voor de stad Gent en partnerorganisaties.
Hoe pakken jullie circulair aankopen aan voor hardware en software?
"Zowel voor hard- als software hanteren we dezelfde strategie: koop minder, koop beter, gebruik beter en gebruik het langer.
De verschillen tussen de aankoop van hardware en software zitten eerder in de maturiteit van de markt: bij hardware is de markt matuur en de circulaire criteria en thematieken die je kan bevragen zijn heel duidelijk. Dit zijn ook toestellen die je letterlijk kan vastpakken, waardoor het voor de meeste mensen bevattelijker wordt. Bij software daarentegen is het nog wat zoeken: de markt staat nog meer in zijn kinderschoenen met betrekking tot duurzaamheid. Omdat het moeilijker is om hier echt concrete circulaire criteria op te plakken, werken we in bestekken met een paragraaf ‘in dialoog gaan over duurzaamheid’. Op deze manier worden duurzame mogelijkheden bespreekbaar gemaakt.”
Kan je een concreet voorbeeld geven van een circulaire aankoop?
“Onlangs sloten we een contract voor de huur (en beperkte aankoop) van MFK’s, dit zijn multifunctionele toestellen die kunnen printen, scannen en kopiëren. We hadden hierbij aandacht voor 7 thema’s, waarvan de belangrijkste lange levensduur is: wij vragen dat toestellen niet gepland verouderen, maar ook naar de herstelbaarheid en de beschikbaarheid van reserve-onderdelen. Door hier extra aandacht voor te hebben, heb je snel positieve impact: hoe langer je een toestel gebruikt, hoe meer je bijdraagt aan een duurzame wereld. Ook voor de volgende 6 thema’s hebben wij veel aandacht: milieu-impact bij productie, het energieverbruik, transport, afvalverwerking, verpakkingen en sociale omstandigheden. Als hulpmiddelen baseren we ons op internationale richtlijnen zoals REACH en we werken samen met Electronics Watch.”
Hoe reageren leveranciers op jullie duurzaamheidsvragen?
“De meeste leveranciers reageren positief. Vijf à zes jaar geleden was er in sommige dossiers wat meer terughoudendheid, maar nu begrijpen grote spelers de vraag beter. Het helpt zeker wel dat de wetgeving mee-evolueert, maar ook gewoon de vraag stellen aan leveranciers, hen laten weten dat wij aandacht hebben voor dit aspect, is belangrijk.”
Jullie schenken ook aandacht aan digitale inclusie – zit daar ook een link met circulariteit?
“Jazeker. We geven toestellen een tweede en zelfs een derde leven, onder andere via de verdeling naar onderwijs en kwetsbare groepen. Daarnaast hebben we een digitale uitleendienst waar we toestellen uitlenen voor activiteiten die de digitale vaardigheden van burgers verhogen.
Samen met de stad Gent zijn er nog tal van andere initiatieven waar we samen aan werken: zo zijn er bijvoorbeeld digipunten in de stad waar burgers terechtkunnen met hun digitale vragen en gratis een computer of wifi kunnen gebruiken. En bij de ontwikkeling van nieuwe applicaties zorgen we er steeds voor dat de mens centraal staat, dat de applicatie voor iedereen makkelijk is in gebruik.”
Waar zijn jullie trots op?
Bert: “Onze pioniersrol in circulair aankopen: wij zijn vroeg op de kar van circulariteit gesprongen waardoor we al een voorbeeld konden zijn voor anderen. Daarnaast ben ik trots op onze focus op de lange levensduur van onze laptops, waarbij we streven naar een gebruiksduur van minstens 5 jaar intern en nog een 2e en 3e leven achteraf. Onze techniekers zijn zeer sterk in het herstellen van laptops, zij maken dit mee mogelijk.”
Jan: “Dat we als kleine organisatie toch gewicht in de schaal kunnen leggen en erkenning krijgen.”
Wat zijn de grootste obstakels?
“De spanningsvelden tussen duurzaamheid en gebruiksgemak, kostprijs, cyberveiligheid en transparantie in de sector. Een klassiek probleem is ook software die niet meer ondersteund wordt door de leverancier en daardoor niet meer in een professionele context op een veilige manier kan gebruikt worden.”
Welke tip geef je nog graag mee aan collega’s?
Jan: “Kijk waar je als organisatie positieve impact kan maken en focus daarop.”
Bert: “Blijf in dialoog gaan met leveranciers”