Duurzaam ondernemen wint aan belang, bedrijven en overheden kunnen niet langer achterblijven. Een belangrijke, vaak onderschatte, hefboom binnen deze transitie is het aankoopproces. Als aankoper bepaal je mee welke materialen, producten en diensten een organisatie binnenkomen.
De kracht van bewuste keuzes
Aankoopbeslissingen bepalen in hoge mate hoe duurzaam een bedrijf of overheid kan opereren, doordat ze invloed hebben op de gehele toeleveringsketen, het grondstofgebruik en zelfs de uiteindelijke afvalverwerking. Door aankopen bewust in te zetten, kunnen bedrijven en aanbestedende overheden bijdragen aan positieve maatschappelijke en ecologische veranderingen, én een concurrentievoordeel behalen.
Wat is duurzaam & circulair aankopen?
Duurzaam aankopen gaat verder dan de traditionele focus op prijs en kwaliteit. Het gaat om een strategische aanpak waarbij bedrijven of aanbestedende overheden bij de aankoop van producten en diensten rekening houden met de milieu- en sociale impact over de gehele levenscyclus, gaande van het gebruik van grondstoffen en energieverbruik tot dierenwelzijn en eerlijke arbeidsomstandigheden. We spreken over circulair aankopen als de aankoopstrategie er ook expliciet op gericht is om producten aan te schaffen die gericht zijn op preventie, hergebruik en recyclage van materialen. Het principe is dat als je producten of grondstoffen zo lang mogelijk in de kringloop houdt, afval vermindert en de behoefte aan nieuwe grondstoffen afneemt.
Drie tips voor aankopers om bewuste keuzes te maken
- Integreer duurzaamheid in elke aankoopbeslissing Maak duurzaamheid een fundamenteel criterium bij het aankopen. Beoordeel niet alleen de kosten en kwaliteit, maar kijk ook naar de milieu- en sociale impact van producten en leveranciers. Door strategisch te kiezen voor duurzame producten en diensten, draag je bij aan een positieve impact op de hele toeleveringsketen.
- Focus op circulaire opties en het verlengen van levenscycli Geef bij het aankopen prioriteit aan producten en diensten met een lange levensduur, eenvoudige onderhoudsopties en gerecycleerde materialen. Dit helpt niet alleen afval te verminderen, maar ook de behoefte aan nieuwe grondstoffen. Kies waar mogelijk voor hergebruik, reparatie en recycleerbare materialen om bij te dragen aan een circulaire economie.
- Onderzoek de businesscase voor duurzaamheid Duurzaam aankopen kan mogelijks duurder aankopen betekenen, maar onderzoek ook de mogelijkheden waar kostenbesparingen mogelijk zijn. Door bijvoorbeeld het verminderen van energie, afval en efficiënt gebruik van grondstoffen, kunnen bedrijven kosten besparen. Bekijk ook niet enkel de prijs op korte termijn, maar eveneens op langere termijn (total cost of ownership). Een product dat initieel duurder is, maar een langere levensduur heeft, is op lange termijn toch goedkoper. Zo kan duurzaam en circulair aankopen niet enkel kosten besparen, maar kan het ook een concurrentievoordeel zijn in een markt waarin duurzaamheid een steeds grotere rol speelt.
Gebruik eens een ladder in je aankoopproces!
Sta je er soms ook bij stil dat je met jouw keuzes als aankoper ook een impact hebt op de wereld? Misschien klinkt “gebruik eens een ladder in je aankoopproces” wat vreemd, maar we hebben het hier natuurlijk over de beroemde Ladder van Lansink. Deze ladder helpt je om slimmere en bewustere aankoopkeuzes te maken.
Trede 1: Preventie – Is het echt nodig?
Voordat je je volgende bestelling plaatst, stel jezelf de vraag: Is het echt nodig? De meest duurzame aankoop is de aankoop die je niet doet. Minder kopen betekent minder verspilling en lagere kosten. Misschien kunnen nieuwe printers gedeeld worden over afdelingen heen in plaats van iedere afdeling een nieuwe printer? Misschien kan je ICT-materiaal wel gebruiken tot de laatste snik in plaats van automatische vernieuwing na drie of vier jaar?
Trede 2: Hergebruik – Kijk verder dan nieuw
Het is vaak verleidelijk om voor gloednieuw te gaan, maar hergebruik biedt vaak duurzame en betaalbare oplossingen. Door te kiezen voor hergebruik zorg je dat waardevolle producten en materialen een tweede leven krijgen. Dit kan gaan van apparatuur tot meubilair. In plaats van bijvoorbeeld nieuwe bureaustoelen, kun je kiezen voor een leverancier die refurbished bureau stoelen aanbiedt: een perfecte ergonomische stoel, maar met een vernieuwde stofovertrek. Zo bespaar je op kosten én verleng je de levenscyclus van het materiaal.
Trede 3: Recyclage – Laat materialen herleven
Uiteraard is nieuw kopen soms onvermijdelijk. Als je toch nieuwe producten aanschaft, kies dan voor producten die recycleerbaar zijn of (deels) gemaakt zijn van gerecycleerd materiaal. Er zijn steeds meer gerecycleerde materialen zoals papier, metalen en sommige kunststoffen op de markt. Denk ook aan het einde van de levenscyclus: zijn de producten makkelijk recycleerbaar? Bijvoorbeeld bestaan ze uit monomateriaal? Zijn ze demonteerbaar? In dat geval zijn ze gemakkelijker recycleerbaar en belanden ze minder snel op de stortplaats.
Laatste Optie: Verbranden en storten
Op de onderste tredes van de Ladder van Lansink staan verbranden en storten – opties die we liever vermijden. Elke keuze voor preventie, hergebruik of recyclage is een keuze tegen de stortplaats. Door slim om te gaan met materiaalkeuzes en leveranciers te selecteren die innovatief zijn op dit vlak, kun je bijdragen aan minder afval en een lagere impact op het milieu. Zo is de Ladder van Lansink je eenvoudige gids om slim en duurzaam aan te kopen. Dus, pak de ladder erbij, en maak stap voor stap van jouw aankoopproces een krachtig middel voor verandering!